Wat maakt jouw tekst moeilijk?

 

De moeilijkheid van een tekst meten? Daarvoor bestaan tools. En ook computermodellen. Een Nederlandse onderzoekster ontwikkelde pas een nieuwe leesbaarheidsformule.  Die heet U-Read.

4 zaken maken een tekst makkelijker

  • woordfrequentie (hoe vaker een woord voorkomt in dagelijks taalgebruik, hoe beter)
  • het aantal inhoudswoorden per deelzin (minder informatie stoppen in een zin is beter)
  • de concreetheid van naamwoorden (abstracte woorden beter beperken, gebruik concrete begrippen)
  • de afstand tussen woorden die grammaticaal bij elkaar horen (hoe dichter bij elkaar bij-elkaar-horende woorden staan, hoe gemakkelijker)

Met deze kenmerken zou U-Read tekstmoeilijkheid 20 procent beter kunnen inschatten dan bijvoorbeeld de oude Flesch-Doumaformule.

Suzanne Kleijn voerde dit leuke onderzoek uit aan de universiteit van Utrecht.

 

Heerlijk Helder

Ik was erbij, op de Heerlijk Helderdag op 5 februari. De Vlaamse overheid gaf er de aftrap voor de campagne voor een helderder taalgebruik in overheidscommunicatie.

Een van de valkuilen bij helder schrijven: vertrekken van het idee dat anderen evenveel weten als jij.

De ‘kennisvloek’. We kunnen ons moeilijk inbeelden dat anderen niet weten wat we zelf weten. Daarom leggen we niet voldoende uit wat voor onszelf vanzelfsprekend is. Zoals Jan Hautekiet en Ann De Craemer het omschrijven in ‘Heerlijk Helder, Weg met krommunicatie’.

Je schrijft burgers in een gemeente aan over een polioattest. Maar weet iedereen eigenlijk wel wat polio is? Mag je er van uitgaan dat elke burger weet dat er een vaccinatie tegen bestaat? Dat die bovendien verplicht is? En dat je ook nog eens moet bewijzen dat je de vaccinatie wel degelijk hebt laten toedienen? En dat net daarvoor dat attest dient. Oef..

 

 

 

Minder tekst aub

hawai

Terwijl mijn huis gonst van kinderen in hun herfstvakantie, doe ik moeite om minder tekst te schrijven.  Minder?
Ja.
Want dat is waarvoor de meeste klanten vandaag een redacteur nodig hebben.
Om minder tekst te hebben.
‘Show and don’t tell.’ ‘Inspireren met minder woorden.’
Dan ga ik naar Hawaï (2 puntjes op de i).
Meer beeld, minder copy.

Taalgame

bal

Blimbing

Een beepdoezer bestaat niet. Ook een vreetkast en een geegje zijn imaginaire taalcombinaties.
Maar een kossem, een brijbek en een blimbing: dat zijn dan weer wél Nederlandse woorden.
Hoewel geen copywriter ze ooit gebruikt.

Leuk om eens te spelen: woordentest.ugent.be. Kom te weten of je woordenschat abominabel is of pretty well. Of misschien behoor je wel – hoera hoera! – tot de absolute topgroep.
Het heeft blijkbaar succes, dit spelletje van taalexperten van de Universiteit Gent. Een prikkelende ervaring, die ook nog eens wetenschap is. En deel uitmaakt van een Groot Nationaal Onderzoek. De resultaten moeten aantonen welke woorden nu wel en niet begrepen worden in 2013.

Maar toch, vermap je niet …