Klimaatneo

Het klimaatoproer zorgt voor heel wat nieuwe samentellingen met als eerste lid’ klimaat’. Kranten en media staan er vol van.

Klimaatspijbelaar, klimaatbrosser, klimaatjongere, klimaatprotest, klimaatexpertenpanel, en ga zo maar even door. Maar kent u ook deze minder alledaagse woorden?

-klimaatontroering: plotse emotionele opstoot bij het zien van massa’s jongeren die opkomen voor een beter klimaat

-klimaatlief: liefje opgeschaard tijdens een van de vele klimaatmarsen

-klimaatschouder: schouder om op uit te huilen als je klimaatplannen te duur blijken te zijn

-klimaatscheiding: wordt uitgesproken door een rechter als onenigheid over het klimaat echtgenoten uit elkaar drijft

-klimaatfrak: tweedehandsjas die wordt gedragen op een klimaatmars


Groot Dictee

 

Dictee. Van het woord alleen al gaan vele mensen huiveren. Een nachtmerrie uit hun schooltijd.

Dictee heb ik altijd graag gedaan. Nederlands dictee bij mevrouw Petitjean, Frans dictee met prof Mertens, Spaans dictee …. Het kon niet op.

Zou ik meedoen met het Groot Dictee Heruitgevonden op 7 december?

Een soort populaire versie van het Groot Dictee der Nederlandse Taal, de spellingwedstrijd tussen Nederlanders en Vlamingen, maar nu voor iedereen in meer dan 60 bibs in Vlaanderen.

Ja, dat kriebelt wel!

Wat maakt jouw tekst moeilijk?

 

De moeilijkheid van een tekst meten? Daarvoor bestaan tools. En ook computermodellen. Een Nederlandse onderzoekster ontwikkelde pas een nieuwe leesbaarheidsformule.  Die heet U-Read.

4 zaken maken een tekst makkelijker

  • woordfrequentie (hoe vaker een woord voorkomt in dagelijks taalgebruik, hoe beter)
  • het aantal inhoudswoorden per deelzin (minder informatie stoppen in een zin is beter)
  • de concreetheid van naamwoorden (abstracte woorden beter beperken, gebruik concrete begrippen)
  • de afstand tussen woorden die grammaticaal bij elkaar horen (hoe dichter bij elkaar bij-elkaar-horende woorden staan, hoe gemakkelijker)

Met deze kenmerken zou U-Read tekstmoeilijkheid 20 procent beter kunnen inschatten dan bijvoorbeeld de oude Flesch-Doumaformule.

Suzanne Kleijn voerde dit leuke onderzoek uit aan de universiteit van Utrecht.

 

Een Barackske doen

keep-calm-and-doe-een-barackskekIk verdiepte me in de geschiedenis van de zeppelin. Voor een toeristische publicatie. Ferdinand von Zeppelin gaf zijn eigen naam aan zijn vliegende creatie. Taalkundig is een zeppelin een eponiem. Het is een woord afgeleid van een persoonsnaam. Zoals de saxofoon van Adolphe Sax, of de diesel van Rudolf Diesel.

Zou ook mooi staan in het lijstje: het ‘Barackske’. Ken je dat kreetje van de radiomarathons van MNM?  Je zegt ‘Yes, we Can!’ en je daadkracht piekt. Je dipje smelt als sneeuw onder de zon. Barack Obama gaf zijn naam aan een oppepper van formaat. En wij Vlamingen goten het in een uitdrukking à la  ‘een terraske doen’.